सत्यपाटी
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको कार्यशैली यतिबेला नेपाली राजनीतिका लागि एउटा नयाँ र रोचक अध्ययनको विषय बनेको छ । परम्परागत राजनीतिको व्याकरणमा नेता भनेको ‘वाकपटु’ हुनुपर्छ र हरेक घटनाक्रममा आफ्नो मुखर उपस्थिति जनाउनुपर्छ भन्ने मान्यतालाई उनले पूर्णतः चुनौती दिएका छन् । उनको यो ‘मौनता’ वास्तवमा शब्दहरूको अभाव नभएर एक गहिरो रणनीतिक छनौट जस्तो देखिन्छ ।
बालेनको राजनीतिक उदय नै परम्परागत राजनीतिको ‘गफ र गफ मात्रै’ गर्ने प्रवृत्ति विरुद्धको विद्रोहबाट भएको हो, त्यसैले उनी आफूलाई त्यो भीडभन्दा अलग देखाउन चाहन्छन् । जब कुनै नेताले धेरै बोल्छ, उसले सार्वजनिक रूपमा धेरै प्रतिबद्धताहरू व्यक्त गर्दछ, जसले गर्दा जनताको अपेक्षा पनि त्यही अनुपातमा बढ्छ । तर, बालेनले भने सम्बोधन वा अन्तर्वार्ताहरूमा समय खर्चिनुको सट्टा आफ्नो ऊर्जा र ध्यान कार्यान्वयनको पाटोमा लगाउन रुचाएको देखिन्छ ।
यो मौनता पछाडिको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको सूचनाको नियन्त्रण र ‘मिस्ट्री’ कायम राख्नु पनि हो । उनी सार्वजनिक मञ्चहरूमा बोल्नुको सट्टा सामाजिक सञ्जालमार्फत सीधा, छोटो र कहिलेकाहीँ व्यङ्ग्यात्मक टिप्पणी गर्न रुचाउँछन्, जसले गर्दा उनले आफ्नो सन्देशलाई तोडमोड हुन नदिई सिधै जनतासम्म पुर्याउँछन् । धेरै नबोल्दा उनका विरोधीहरूका लागि पनि आलोचना गर्ने ठोस आधार कम हुन्छन् भने उनका समर्थकहरूका लागि उनको हरेक सानो निर्णय वा ‘स्टाटस’ नै ठूलो अर्थको विषय बन्दछ ।
वास्तवमा बालेनले आफूलाई एउटा प्रशासक र इन्जिनियरको भूमिकामा बढी फिट देखेका छन्, जो योजना बनाउँदा र त्यसलाई जमिनमा उतार्दा मात्र बोल्छ, न कि प्रक्रियाको बीचमा । त्यस्तै, नेपालको संसदीय व्यवस्था र भूराजनीतिक जटिलताका बीच धेरै बोल्नु कहिलेकाहीँ प्रत्युत्पादक हुन सक्छ भन्ने उनलाई राम्रो ज्ञान भएको देखिन्छ । उनी आफ्नो कामलाई नै आफ्नो आवाज बनाउन चाहन्छन्, जसलाई उनले काठमाडौँको महानगर प्रमुख हुँदा पनि सफल प्रयोग गरेर देखाइसकेका छन् ।
त्यसैले अहिले प्रधानमन्त्रीका रूपमा उनको कम बोल्ने शैलीले एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ– ‘नेपाललाई अहिले ठूला भाषणको होइन, ठोस परिणामको आवश्यकता छ ।’ उनको यो शैलीले पुरानो पुस्ताका नेताहरूलाई आफ्नो कार्यशैलीमा पुनर्विचार गर्न बाध्य त पारेको छ नै, साथै नेपाली जनतालाई पनि नेताको मूल्यांकन उनको भाषणबाट होइन, उसले गरेका कामका फाइलहरूबाट गर्न सिकाउँदैछ ।
राजनीतिक विश्लेषकहरू यसलाई ‘मौन क्रान्ति’ को संज्ञा दिइरहेका छन् । उनीहरूका अनुसार विगतका प्रधानमन्त्रीहरूले संसद्मा घण्टौँ भाषण गर्ने तर कार्यान्वयन शून्य रहने परिपाटीबाट दिक्क भएका जनताका लागि बालेनको यो शैली एउटा नयाँ आशाको किरण हुन सक्छ । प्रधानमन्त्रीको यो ‘मौनता’ रणनीतिक हो वा कार्यव्यस्तता, त्यो त आउने दिनका निर्णयहरूले प्रष्ट पार्ने नै छ । तर,बालेन्द्र शाहको नेतृत्वमा नेपालको सरकार अब परम्परागत ढर्राभन्दा फरक ढंगले चल्नेछ ।
