सत्यपाटी
तपाईंले जीवनमा कहिले कुनै साथीलाई ‘तिमी आएनौं भने म पनि जान्नँ’ भन्नुभएको छ ? विद्यालय वा कलेज जीवनमा हामीले कैयौं पटक यस्तो भनेका छौँ । जीवनले नयाँ नयाँ यस्तो मोड लिँदै गर्दा ती साथी कहाँ पुगे तपाईलाई थाहा छ ? आफ्ना पछिल्ला पाँच वर्षतिर फर्किनुस् त । अन्तिम पटक ती साथीलाई कहिले सम्झिनुभएको थियो वा कुराकानी गर्नु भएको थियो ?
पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालमा एकअर्काको तस्बिर लाइक गर्नु वा जन्मदिनको शुभकामना लेख्नु हाम्रो मित्रताको सीमा बनेको छ । ४० वर्ष पार भएपछि त्यस्तो के परिवर्तन हुन्छ, जसले गर्दा नजिकका साथीहरू पनि अपरिचितजस्तो महसुस गर्न थाल्छन्, तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ ? आजको यस लेखमा हामी यसका कारणबारे भन्नेछौँ ।
स्यान्डविच पुस्ता – ४० वर्षको उमेरमा जीवन ‘स्यान्डविच’ बन्छ । एकातिर, बालबालिकाको शिक्षा र करियरको तनाव अर्काेतर्फ वृद्ध आमाबाबुको स्वास्थ्यको हेरचाह । यस्तोमा व्यक्तिगत जीवन के होला ? घरायसी र बाहिरी कामको दबाबले मानिसहरूलाई यति धेरै उल्झिन्छन् कि उनीरूसँग आफ्नो लागि पनि समय हुँदैन । यस्तोमा साथीभाई प्राथमिकताको कुन सूचिमा पर्लान् ? तपाईं अनुमान गर्न सक्नुहुन्छ ।
प्राथमिकता – ४० वर्षपछि, प्रत्येक साथीको जीवनले फरक बाटो लिन्छ । कोही विदेश पुगिसकेका हुन्छन्, कोही आध्यात्मिकता वा फिटनेसमा पूर्ण रूपमा डुबेका हुन्छन् । जब दुई साथीहरूले आफ्नो जीवनशैली र छनौटहरूमा उल्लेखनीय भिन्नताहरू अनुभव गर्छन्, तिनीहरूले छलफल गर्न कम सामान्य विषयहरू फेला पार्छन् । यही कारणले गर्दा कुराकानीहरू विस्तारै कम हुँदै जान्छन् ।
करिअरको शिखर र समयको चरम अभाव – ४० वर्षको उमेरमा मानिसहरूसँग प्रायः बैंक ब्यालेन्स हुन्छ, तर समय पूर्ण रूपमा गायब भइदिन्छ । कर्पाेरेट भर्याङ चढेर यो उमेरका मानिसहरू प्रायः वरिष्ठ पद वा व्यवसायको शीर्षमा पुग्छन् । कामको दबाब र काम गर्ने समय यतिधेरै हुन्छ कि सप्ताहन्तमा हप्ताभरको अनिद्रा वा आराममा बिताउँछन् ।
‘फिल्टर्ड जीवन’को चाहना – उमेर बढ्दै जाँदा, व्यक्तिको सामाजिक ऊर्जा वा नयाँ मानिसहरूलाई भेट्ने र ठुला समूहहरू कायम राख्ने मानसिक क्षमता घट्दै जाने मनोविज्ञान भन्छ । कोलाहलपूर्ण पार्टीमा सहभागी हुनुको सट्टा हामी घरको शान्त कुनामा बसेर चिया पिउन रुचाउन थाल्छौं । हामी हाम्रो जीवनमा नाटक चाहँदैनौँ, त्यसैले हाम्रो सामाजिक घेरा स्वतः संकुचित हुन्छ ।
