चालू आर्थिक वर्ष २०८३–०८४ को पहिलो दुई महिनामा नेपालले १० करोड ६० लाख किलोभन्दा बढी धान तथा चामल आयात गरेको छ । भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार साउन र भदौमा विभिन्न प्रकारका धान तथा चामल गरी १० करोड ६० लाख १७ हजार २३३ किलो आयात भएको छ ।
यसका लागि पाँच अर्ब ६१ करोड ३१ लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकम बाहिरिएको छ भने, सरकारले ४२ करोड चार लाख रुपैयाँभन्दा बढी भन्सार राजस्व संकलन गरेको छ । विभागको तथ्यांकलाई आधार मान्दा यस अवधिमा आयात भएको धान र चामलको आँकडामा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा धानको रहेको छ ।
दुई महिनामा अन्य धान मात्रै पाँच करोड ७६ लाख ९६ हजार ६१२ किलो आयात भएको छ । यसको आयात मूल्य दुई अर्ब १४ करोड १९ लाख रुपैयाँ रहेको छ । कुल आयात परिमाणमा यसको हिस्सा करिब ५४.४ प्रतिशत र कुल आयात मूल्यमा हिस्सा ३८.२ प्रतिशत रहेको छ । त्यसपछि अन्य आधा कुटेको वा पूर्ण रूपमा कुटेको चामलको आयात ठूलो छ ।
यस्तो चामल तीन करोड ६७ लाख ९९ हजार ५०६ किलो आयात भएको छ । यसको आयात मूल्य दुई अर्ब ३५ करोड ९१ लाख रुपैयाँ रहेको छ । परिमाणका आधारमा यसको हिस्सा ३४.७ प्रतिशत र मूल्यका आधारमा ४२ प्रतिशत रहेको छ । बासमती चामलको आयात परिमाण भने तुलनात्मक रूपमा कम छ ।
विभागका अनुसार पहिलो दुई महिनामा ९३ लाख ४७ हजार ८६ किलो बासमती चामल आयात भएको छ । त्यसमा एक अर्ब दुई करोड २४ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ । कुल आयात परिमाणमा बासमतीको हिस्सा ८.८ प्रतिशत भए पनि आयात मूल्यमा यसको हिस्सा १८.२ प्रतिशत पुगेको छ । त्यस्तै, कनिका चामल २१ लाख ७० हजार ३२७ किलो आयात भएको छ ।
यसको आयात मूल्य ८ करोड ९० लाख रुपैयाँ रहेको छ । टुक्रे चामलको कुल आयात परिमाणमा हिस्सा करिब २.०५ प्रतिशत र मूल्यमा १.६ प्रतिशत छ । कुटेर बोक्रा हटाइएको खैरो चामलको आयात एक हजार ८३० किलो र मूल्य एक लाख ८१ हजार रुपैयाँ रहेको छ । बीउका लागि प्रयोग हुने धान एक हजार ८१७ किलो आयात भएको छ, जसको मूल्य तीन लाख एक हजार रुपैयाँ छ ।
तथ्यांक अनुसार परिमाणका हिसाबले धानको आयात सबैभन्दा बढी भए पनि आयात मूल्यका हिसाबले कुटेको चामलको हिस्सा धानभन्दा ठूलो रहेको देखाउँछ । कुल धान–चामल आयातमध्ये धानको परिमाण ५४ प्रतिशतभन्दा बढी हुँदा त्यसमा खर्च भएको रकम करिब ३८ प्रतिशत छ । चामलतर्फको आयात परिमाण करिब ४५ प्रतिशत रहे पनि त्यसमा खर्च भएको रकम कुल आयात मूल्यको ६२ प्रतिशतभन्दा बढी देखिन्छ ।
