राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)को पहिलो राष्ट्रिय महाधिवेशन चितवनमा सुरु हुँदै गर्दा प्रधानमन्त्री बालेन शाहको चितवन आगमन र उनको बसाइँ व्यवस्थाले राजनीतिक वृत्तमा मात्र होइन, स्थानीय स्तरमै व्यापक चर्चा र चासोको विषय बनेको छ । महाधिवेशनमा सहभागी हुन श्रीमती र छोरीसहित चितवन पुगेका प्रधानमन्त्री शाहका लागि कालिका नगरपालिका–९ शक्तिखोरस्थित लटौली सेन्चुरी रिसोर्ट तथा भ्युरानकोट रिसोर्ट चार दिनका लागि पूर्णरूपमा बुक गरिएपछि सुरक्षा, गोपनीयता र शक्ति प्रदर्शनको नयाँ बहस सुरु भएको छ ।
स्रोतका अनुसार असार ६ गतेदेखि १० गतेसम्मका लागि लटौली सेन्चुरी रिसोर्टका १६ वटै कोठा प्रधानमन्त्रीको टोलीका लागि आरक्षित गरिएका छन् । तीमध्ये १३ वटा कोठामा पाहुना बस्ने व्यवस्था गरिएको छ भने बाँकी तीन कोठा आकस्मिक आवश्यकता र सुरक्षा प्रयोजनका लागि राखिएको जनाइएको छ । रिसोर्ट परिसरमा बाह्य व्यक्तिको प्रवेश पूर्ण रूपमा रोकिएको छ ।
रिसोर्ट व्यवस्थापन निकट स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्री आउने निश्चित भएपछि शनिबारदेखि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र अन्य सुरक्षा निकायका टोलीले सम्पूर्ण क्षेत्रको सुरक्षा परीक्षण तथा निरीक्षण गरेका थिए । रिसोर्ट वरपरको क्षेत्रलाई विशेष सुरक्षा घेराभित्र राखिएको छ । सुरक्षा व्यवस्थालाई मध्यनजर गर्दै रिसोर्टका अधिकांश कर्मचारीलाई अस्थायी बिदा दिइएको छ भने सीमित कर्मचारीबाट मात्रै सेवा सञ्चालन भइरहेको छ ।
सबैभन्दा चासोको विषय भने रिसोर्टका सीसीटीभी क्यामेरा बन्द गरिएको र कर्मचारीहरूलाई मोबाइल फोन प्रयोग तथा फोटो खिच्न रोक लगाइएको सूचना हो । यद्यपि यसको आधिकारिक पुष्टि भएको छैन, तर स्थानीय स्रोतहरूका अनुसार गोपनीयता र सुरक्षा संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राख्दै यस्तो व्यवस्था गरिएको हो ।
शक्तिखोर किन रोजियो ?
राजनीतिक कार्यक्रमको मुख्य स्थलबाट करिब १६ किलोमिटर टाढा रहेको शक्तिखोर क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य, एकान्त वातावरण र उच्चस्तरीय आवास सुविधाका कारण पछिल्लो समय चर्चित बन्दै गएको छ । चितवनको ऐतिहासिक उपरदाङगढी र सिद्धी क्षेत्र जाने मार्गमा रहेको लटौली सेन्चुरी रिसोर्ट आधुनिक संरचना, निजी भिल्ला, स्वीमिङ पुल तथा गोपनीय वातावरणका कारण विशिष्ट पाहुनाहरूको रोजाइमा पर्दै आएको छ ।
प्रधानमन्त्री शाहका लागि तीनवटा विशेष भीभीआईपी रुम तयार गरिएको जनाइएको छ । साथै लटौलीसँगै सोही व्यवस्थापन समूहअन्तर्गत सञ्चालित भ्युरानकोट रिसोर्टका १४ वटा कोठा पनि प्रधानमन्त्रीको सुरक्षा तथा सहयोगी टोलीका लागि आरक्षित गरिएको छ ।
महाधिवेशनभन्दा ठूलो बसाइँको चर्चा
रास्वपाको पहिलो महाधिवेशनलाई पार्टीको संगठनात्मक भविष्य निर्धारण गर्ने ऐतिहासिक कार्यक्रमका रूपमा हेरिएको छ । तर महाधिवेशन उद्घाटन हुनुअघि नै प्रधानमन्त्रीको बसाइँ र त्यससँग जोडिएको सुरक्षा व्यवस्थाले चर्चा तानेको छ । राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार कुनै पनि राष्ट्र प्रमुख वा सरकार प्रमुखको सुरक्षा संवेदनशील विषय हो ।
तर सम्पूर्ण रिसोर्ट नै चार दिनका लागि बन्द हुनु, कर्मचारीलाई बिदा दिनु, गोपनीयता अत्यधिक बढाइनु तथा सुरक्षा निकायको बाक्लो उपस्थिति देखिनुले सामान्य नागरिकमा जिज्ञासा बढाएको छ । कतिपयले यसलाई प्रधानमन्त्रीको सुरक्षासँग जोडिएको स्वाभाविक व्यवस्था मानेका छन् भने कतिपयले यसलाई शक्ति प्रदर्शन र राजनीतिक सन्देशका रूपमा पनि व्याख्या गरिरहेका छन् ।
रास्वपाभित्र शक्ति सन्तुलनको संकेत ?
रास्वपाको महाधिवेशन केवल संगठनात्मक कार्यक्रम मात्र नभई आगामी राजनीतिक रणनीति निर्माणको थलोका रूपमा समेत हेरिएको छ । पार्टी नेतृत्व चयन, नीति निर्माण र आगामी निर्वाचन रणनीतिबारे महत्वपूर्ण निर्णयहरू हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
यही कारण प्रधानमन्त्री शाह, गृहमन्त्री सुदन गुरुङ तथा बालेन पक्षका प्रभावशाली नेताहरू एउटै सुरक्षा घेराभित्र बस्ने व्यवस्थालाई राजनीतिक रूपमा पनि अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । केही विश्लेषकहरूका अनुसार महाधिवेशनको औपचारिक कार्यक्रमभन्दा बाहिर हुने आन्तरिक छलफलहरू नै आगामी राजनीतिक समीकरण निर्धारण गर्ने आधार बन्न सक्छन् ।
स्थानीयमा उत्साह र जिज्ञासा
प्रधानमन्त्रीको आगमनले शक्तिखोर र आसपासका क्षेत्रमा उत्साह थपिएको छ । स्थानीय व्यवसायीहरू प्रधानमन्त्रीको उपस्थितिले पर्यटन प्रवर्द्धनमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास व्यक्त गर्छन् । तर अर्कोतर्फ अत्यधिक सुरक्षा व्यवस्थाका कारण स्थानीयको आवतजावतमा समेत केही असहजता देखिएको छ ।
स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार रिसोर्ट आसपासको क्षेत्रमा सुरक्षा निगरानी उल्लेखनीय रूपमा बढाइएको छ । यसले क्षेत्रको महत्व राष्ट्रिय स्तरमा बढाएको भए पनि सामान्य नागरिकका लागि पहुँच सीमित भएको महसुस गरिएको छ ।
चितवनमा जारी रास्वपाको महाधिवेशन राजनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिए पनि त्यससँगै प्रधानमन्त्री बालेन शाहको बसाइँ व्यवस्थाले छुट्टै चर्चा जन्माएको छ । चार दिनका लागि दुई रिसोर्ट पूर्ण रूपमा आरक्षित हुनु, सुरक्षा निकायको असाधारण उपस्थिति, कर्मचारीलाई बिदा दिइनु र गोपनीय व्यवस्थापनले अनेक प्रश्न र अड्कलबाजीलाई जन्म दिएको छ ।
महाधिवेशनका औपचारिक निर्णयभन्दा बाहिर, शक्तिखोरका ती रिसोर्टहरूमा हुने भेटघाट, छलफल र रणनीतिक संवादले आगामी दिनको राजनीतिक दिशालाई समेत प्रभाव पार्न सक्ने आकलन राजनीतिक वृत्तमा हुन थालेको छ । त्यसैले अहिले सबैको नजर केवल महाधिवेशन हलमा मात्र होइन, शक्तिखोरका ती ‘सुरक्षित रिसोर्ट’ तर्फ पनि केन्द्रित भएको छ ।
सत्यपाटी