सत्यपाटी
नेपालमा आयोडिनको कमीबाट उत्पन्न हुने जनस्वास्थ्य समस्या पुनः बढ्न सक्ने चेतावनी दिँदै चिकित्सक तथा जनस्वास्थ्यकर्मीहरूले आयोडिनविहीन नुनको बिक्री–वितरण मा प्रतिबन्ध लगाउन सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।
नेपाल–भारत खुला सीमाका कारण भारतीय आयोडिनविहीन नुन नेपाली बजारमा सहज रूपमा भित्रिन थालेपछि बालबालिका, गर्भवती महिला र सर्वसाधारणको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्ने जोखिम बढेको उनीहरूको निष्कर्ष छ ।
यहाँका व्यापारिक ‘सुपर मार्केट’ तथा खाद्यान्न पसलहरूमा यस्ता नुन खुलमखुला बिक्री वितरण भइरहेकामा चिन्ता व्यक्त गर्दै विज्ञहरूले आम उपभोक्ताको स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि बजार अनुगमनलाई तीव्र पार्न र मापदण्डविपरीतका नुन जफत गर्न संघ, प्रदेश र स्थानीय गरी तीनै तहका सरकारसँग आग्रह गरेका छन् ।
अर्काेतर्फ सरकारले नुन बिक्री वितरणमा निजी क्षेत्रलाई प्रवेश गराएपछि बजारमा मापदण्ड एवं गुणस्तरअनुसार आयोडिनको मात्रा नभएको नुन बिक्रीवितरण हुँदा भविष्यमा आयोडिनको कमीले हुने स्वास्थ्य समस्या जटिल रूपमा देखिने खतरा बढेको उनीहरुको तर्क छ ।
सरकारले २०८२ साल साउन १ गतेदेखि निजी क्षेत्रलाई आयोडिनयुक्त नुन उत्पादन तथा बिक्रीवितरण गर्न बाटो खुलाएको थियो । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभाग काठमाडौँले गत वैशाख ४ गते मात्र ‘हिमालयन पिङ्क रक साल्ट’को गुणस्तर परीक्षण गर्दा आयोडिनको मात्रा नभेटिएको ‘रिपोर्ट’ सार्वजनिक समेत गरेको जनाइएको छ ।
यहाँका बजारमा ‘ब्लाक साल्ट’ नामका भारतीय गुणस्तरहीन र मापदण्डविपरीतका नुन खुला बिक्री वितरण हुँदै भएका छन् । भारतीय सरकारले नुनमा उत्पादन तहमा ३० पिपिएम र भान्सामा पुग्दा १५ पिपिएम निर्धारण गरेको छ ।
