२०८३ मंसिर ४ , शुक्रबार 20, November 2026, Friday

प्रधानमन्त्रीकै चाहनामा मेडिकल कलेजमा अरबौंको चलखेल

आवासीय चिकित्सकले सरकारीसरह निर्वाह भत्ताको माग राखेर आन्दोलन गरेपछि त्यसकै बहानामा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली निजी मेडिकल कलेजहरुको सीट संख्या र शुल्क बढाउन अग्रसर भएका छन् । एमबीबीएसको सीट संख्या र शुल्कवृद्धि गरी बार्षिक करिब साढे ३ अर्ब रुपैयाँ निजी मेडिकल कलेजलाई फाइदा पुर्याउन लागिएको छ ।

आवासीय चिकित्सकको आन्दोलनको बहानामा निजी मेडिकल कलेजहरुको सीट संख्या र शुल्क बढाउने तयारीमा प्रधानमन्त्री ओली नै सक्रिय भएका छन् । निजी मेडिकल कलेजहरुको सीट संख्या र शुल्कवृद्धि गर्ने गरी कार्यदल नै ओलीकै चाहनामा गठन भएको छ । एमडी अध्ययन गर्ने आवासीय चिकित्सकलाई मासिक ४८ हजार निर्वाह भत्ता दिने तर त्यसको नाममा एमबीबीएस अध्ययन गर्ने प्रतिविद्यार्थीको शुल्क पाँच लाख वृद्धि गर्ने तयारीमा प्रधानमन्त्री नै लागेका छन् ।

जसका लागि निजी मेडिकल कलेजसँग ओलीको तर्फबाट एक चिकित्सकले डिल गरेको स्रोत बताउँछ । प्रतिमेडिकल कलेज २५ वटा एमीबीएसको सिट संख्या वृद्धि र प्रतिबिद्यार्थी पाँच लाख शुल्कवृद्धि गर्नेगरी प्रधानमन्त्री ओलीका बिश्वासपात्र वीर अस्पतालका निर्देशक डा.दिलीप शर्माले निजी मेडिकल कलेजका मुख्य संचालकहरुसँग एक चरणको डिल गरिसकेको स्रोत बताउँछ ।

नेपाल मेडिकल काउन्सिलका सदस्य र चिकित्सा शिक्षा आयोगका पूर्व निर्देशकसमेत रहेका डा.शर्मा २०७४ फागुन ३ गते प्रधानमन्त्री भएपछि ओलीका निजी चिकित्सकसमेत थिए । शिक्षा मन्त्रालयका एक अधिकारीका अनुसार निजी मेडिकल कलेजमा एमबीबीएस र बीडीएसको सीट संख्या र शुल्क संरचना पुनरावलोकन गर्नकै लागि कार्यदल गठन गरिएको हो ।

प्रधानमन्त्री ओलीले गएको बैशाख ३ गते चिकित्सा शिक्षा आयोगको बैठक राखेर शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयका सचिव डा.दीपक काफ्लेको संयोजकत्वमा ११ सदस्यीय कार्यदल गठन गरेका थिए । एशोसिएसन अफ प्राइभेट मेडिकल तथा डेन्टल कलेजले आवासीय चिकित्सकलाई सरकारीसरह निर्वाह भत्ता उपलब्ध गराउन कठिनाइ हुने कुरा राखेपछि प्रधानमन्त्री ओलीले निजी मेडिकल कलेजमा हाल कायम रहेको एमबीबीएस र बीडीएसको सिट संख्या बढाउने र प्रतिबिद्यार्थी शुल्कसमेत वृद्धि गर्नेगरी कार्यदल गठन गरेको स्रोत बताउँछ ।

नेपालका १९ निजी मेडिकल कलेजमा २५ सय एमबीबीएस विद्यार्थी पढछन् । पाँच लाखका दरले शुल्कवृद्धि गर्दा अध्ययनरत बिद्यार्थीहरुले थप एक अर्ब २५ करोड रुपैयाँ निजी मेडिकल कलेजलाई बुझाउनुपर्छ । चिकित्सा शिक्षा आयोगले पछिल्लो पटक एमबीबीएस अध्ययनका लागि काठमाडौं उपत्यकाभित्र ४२ लाख रुपैयाँ निर्धारण गरेको छ । उपत्यका बाहिरका मेडिकल कलेजमा एमबीबीबएस अध्ययनको शुल्क करिब ४६ लाख रुपैयाँ पुर्याइएको छ ।

पाँच लाख वृद्धिपछि काठमाडौं उपत्यकामा ४७ लाख र बाहिरका मेडिकल कलेजमा एमबीबीएस अध्ययनका लागि ५१ लाख बुझाउनुपर्छ । १९ वटा मेडिकल कलेजहरुको २५ वटाका दरले एमबीबीएसको सीट थप गर्दा करिब ५०० थप हुन्छ । एउटा सिट बढ्दा पनि एक बर्षमा ५० लाख आम्दानी निजी मेडिकल कलेजको वृद्धि हुन्छ । एउटा मेडिकल कलेजको २५ वटा सिट वृद्धि हुँदा १२ करोड ५० लाख आम्दानी बढ्छ ।

१९ वटा मेडिकल कलेजको दुई अर्ब ३७ करोड ५० लाख रुपैयाँ आम्दानी वृद्धि हुन्छ । एमबीबीएसमात्र होइन, बीडीएस, नर्सिङ लगायतका अध्ययनको शुल्क पनि १५ देखि २० प्रतिशत वृद्धि गर्ने तयारीमा सरकार छ । निजी मेडिकल कलेजको सीट संख्या र शुल्कवृद्धि गरेबापत एक बर्षबराबरको रकम सेटिङमा खर्च गर्ने गरी कलेजका मुख्य संचालकहरुले सहमति गरिसकेको स्रोत बताउँछ ।

स्रोतका अनुसार बालुवाटारलाई सेटिङको ५० प्रतिशतभन्दा बढी बुझाउने गरी निजी डिल भएपछि कार्यदल गठन भएको हो । बाँकी ५० प्रतिशत विश्वविद्यालयका पदाधिकारी, चिकित्सा शिक्षा आयोगका पदाधिकारी, मेडिकल काउन्सिलका पदाधिकारी, शिक्षामन्त्री, स्वास्थ्य मन्त्रीसम्मले पाउने गरी डिल भएको छ । १९ वटा मेडिकल कलेजका मुख्य संचालकलाई समेत सेटिङको हिस्सा पुग्नेछ ।

१९ वटा निजी मेडिकल कलेजले तीन जना प्रतिनिधि छनोट गरेका हुन्छन् । तिनै प्रतिनिधि (दूत)लाई सरकारका सबै तहसँग डिल गर्ने मध्यस्थताको काम गर्ने जिम्मा दिने गरिन्छ । गरिब विद्यार्थीमाथि अरबौंको भार पार्नेगरी सेटिङ मिलाउन निजी मेडिकल कलेजका दूत र सरकारको तर्फबाट परिचालितहरुको मिटिङ समेत नेपाल बाहिर हुने गरेको स्रोत बताउँछ ।

निजी मेडिकल कलेजहरुमा एमबीबीएस अध्ययन गर्ने बिद्यार्थीहरुको शुल्कवृद्धि र सीट संख्या बढाउन बालुवाटारले शर्मामार्फत् सेटिङ गरेको सूचना पाएपछि स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री प्रदीप पौडेलले केही दिनयता असन्तुष्टि पोख्न थालेका छन् । निजी मेडिकल कलेजको मापदण्ड नै पूरा नगरेको भनेर बिरोध भइरहेको अवस्थामा एमबीबीएसको सीट संख्या थप गर्न र शुल्क वृद्धि गर्नु नहुने धारणा मन्त्री पौडेलले राख्न थालेका छन् ।

अहिलेकै शुल्क बढी भएको गुनासो आइरहेको बेला निजी मेडिकल कलेजहरुको माग अनुसार सेटिङमा एमबीबीएसको शुल्क वृद्धि गर्दा विद्यार्थीहरुले पुनः आन्दोलन गर्ने र सरकार थप विवादमा पर्नेछ । डा.गोविन्द केसीले अधिकांश मेडिकल कलेजहरुले मापदण्ड पूरा नगरेको भन्दै पटक पटक अनसन बस्दै आएका छन् । निजी मेडिकल कलेजहरुमा पर्याप्त बिरामी र प्रोफेसर डाक्टर नभएको तथा अनुगमन गर्दा खडेबाबा उभ्याउने गरेको आरोप लगाउँदै आएका छन् ।

प्रकाशित मिति : २०८२ वैशाख २३ गते मंगलबार