२०८३ असोज २६ , सोमबार 12, October 2026, Monday

एल निनोका कारण समुद्री तापक्रममा नयाँ रेकर्ड

शक्तिशाली एल निनोका कारण प्रशान्त महासागरको प्रमुख निगरानी क्षेत्रको समुद्री सतहको तापक्रम गत सेप्टेम्बरमा अहिलेसम्मकै उच्च विन्दुमा पुगेको युरोपेली सङ्घ (इयु)को जलवायु अनुगमन सेवाले जनाएको छ ।

वैज्ञानिकहरूले यसका कारण सन् २०२७ मा विश्वव्यापी तापक्रमले नयाँ रेकर्ड कायम गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन् । इयुको कोपर्निकस जलवायु परिवर्तन सेवाका अनुसार प्रशान्त महासागरको ‘निनो ३.४’ क्षेत्रमा समुद्री सतहको तापक्रम २९.७० डिग्री सेल्सियस पुगेको थियो ।

यो सन् १९८२–१९८३, १९९७–१९९८ र २०१५–२०१६ का शक्तिशाली एल निनो घटनाका बेला मापन गरिएको तापक्रमभन्दा बढी हो । यद्यपि, जलवायु परिवर्तनका कारण समुद्रको तापक्रम पहिल्यै बढिसकेकाले हालको एल निनोलाई अहिलेसम्मकै शक्तिशाली भन्न नसकिने कोपर्निकसले स्पष्ट पारेको छ ।

गत सेप्टेम्बरमा विश्वव्यापी समुद्री सतहको औसत तापक्रम २१.०५ डिग्री सेल्सियस पुगेको थियो । त्यस्तै, विश्वको औसत सतही तापक्रम १६.२७ डिग्री सेल्सियस मापन गरिएको थियो, जुन पूर्वऔद्योगिक औसतभन्दा १.६३ डिग्री बढी हो ।

कोपर्निकसका निर्देशक कार्लो बुन्टेम्पोले शक्तिशाली एल निनोको प्रभावका कारण सन् २०२७ सम्म पनि मासिक विश्वव्यापी तापक्रम पूर्वऔद्योगिक स्तरभन्दा १.५ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि रहने सम्भावना रहेको बताएका छन् ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार तापक्रम वृद्धिको जोखिम कम गर्न जीवाश्म इन्धनको प्रयोगबाट हुने हरितगृह ग्यास उत्सर्जन घटाउनु महत्त्वपूर्ण छ । एल निनो प्राकृतिक जलवायु चक्रको तापक्रम बढाउने चरण हो ।

यसका कारण प्रशान्त महासागरको सतहको तापक्रम बढ्नुका साथै विश्वव्यापी हावा र वर्षाको ढाँचामा परिवर्तन आउँछ । यसले विभिन्न क्षेत्रमा खडेरी, अत्यधिक वर्षा र बाढीको जोखिम बढाउन सक्छ । एल निनो सामान्यतया प्रत्येक दुईदेखि सात वर्षमा देखा पर्ने र नौदेखि १२ महिनासम्म रहने गर्छ ।

प्रकाशित मिति : २०८३ असोज २६ गते सोमबार