प्रतिकूल मौसमका कारण उपल्लो डोल्पाका हिमाली क्षेत्रमा पदयात्रा गरिरहेका पर्यटकको सुरक्षामा चासो बढेको छ । मौसममा जुनसुकै बेला परिवर्तन भई हिमपात हुनसक्ने र अग्ला हिमाल तथा हिमालको काखमा तत्काल आश्रय लिन सकिने पर्याप्त भौतिक संरचना नहुँदा पर्यटकको सुरक्षामा चुनौती देखिएको हो ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय डोल्पाका अनुसार असोज ८ गतेसम्म शे–फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जमा प्रवेश गरेका १०२ जना पर्यटक डोल्पाका विभिन्न क्षेत्रमा पदयात्रामा रहेका छन् । तीमध्ये तीन जना नेपाली र ९९ जना विदेशी नागरिक छन् । उनीहरू हालसम्म जिल्लाबाट बाहिरिएको विवरण प्राप्त नभएपछि प्रशासनले सम्बन्धित निकाय तथा सरोकारवालालाई पर्यटकको अवस्थाबारे जानकारी लिन र आवश्यक सहजीकरण गर्न आग्रह गरेको छ ।
उपल्लो डोल्पामा जुनसुकै बेला हिमपात
पर्यटन व्यवसायी जितेन्द्र झाँकीका अनुसार उपल्लो डोल्पाको मौसम अन्य क्षेत्रको तुलनामा छिटो परिवर्तन हुने भएकाले पर्यटकले विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने अवस्था छ । उनले उपल्लो डोल्पामा रहेका पर्यटकसँग आफूहरू नियमित सम्पर्कमा रहेको बताए । ‘उपल्लो डोल्पामा रहेका पर्यटकसँग नियमित सम्पर्कमा छौं,’ उनले भने, ‘यहाँ जुनसुकै समयमा हिमपात हुनसक्ने भएकाले मौसम हेरेर मात्र यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था छ ।’
झाँकीका अनुसार उपल्लो डोल्पाका अग्ला हिमाली क्षेत्रमा पदयात्रा गर्दा अचानक हिमपात भए सुरक्षित स्थानमा आश्रय लिन समस्या हुने गरेको छ । हिमालको काख तथा दुर्गम पदमार्गमा पर्यटकका लागि तत्काल बस्न मिल्ने पर्याप्त भौतिक संरचना नहुँदा जोखिम थपिने उनको भनाइ छ । ‘अग्ला हिमाल र हिमालको काखमा धेरै ठाउँमा पर्यटकलाई तत्काल सुरक्षित राख्न सकिने भौतिक संरचना छैनन्,’ उनले भने, ‘मौसम बिग्रिएपछि पर्यटकलाई सुरक्षित स्थानमा ल्याउनसमेत कठिन हुन्छ ।’
पर्यटकीय क्षेत्रमा पूर्वतयारी आवश्यक
शे–फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज, फोक्सुण्डो ताल, शे गुम्बा तथा उपल्लो डोल्पाका विभिन्न हिमाली बस्ती र पदमार्ग पर्यटकका प्रमुख आकर्षण हुन् । वर्षायामपछि यी क्षेत्रमा स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको आगमन बढ्ने गरेको छ ।
उपल्लो डोल्पामा पर्यटकीय गतिविधि बढ्दै गए पनि दुर्गम हिमाली पदमार्गमा आकस्मिक अवस्थामा पर्यटकलाई सुरक्षित राख्न सकिने संरचना, सूचना प्रणाली तथा उद्धार संयन्त्र पर्याप्त नहुँदा चुनौती देखिएको पर्यटन व्यवसायीहरूको भनाइ छ । मौसम प्रतिकूल बनेपछि पर्यटकको अवस्थाबारे नियमित जानकारी लिनुपर्ने र जोखिम देखिएका क्षेत्रमा तत्काल यात्रा रोक्ने तथा सुरक्षित स्थानतर्फ सार्ने व्यवस्था आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ ।
१०२ पर्यटकको अवस्थाबारे प्रशासनको निगरानी
प्रमुख जिल्ला अधिकारी जुनु हमालले डोल्पाका विभिन्न स्थानमा पदयात्राका लागि आएका १०२ जना पर्यटक हालसम्म जिल्लाबाट बाहिरिएको जानकारी नआएको बताइन् । ‘प्रतिकूल मौसमका कारण पर्यटकलाई कुनै समस्या नहोस् भन्ने उद्देश्यले सम्बन्धित सबैलाई आफ्नो क्षेत्रबाट आवश्यक सहयोग र सहजीकरण गर्न आग्रह गरेका छौं,’ उनले भनिन् । प्रशासनले स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय, शे–फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज, पर्यटन व्यवसायी, होटल सञ्चालक तथा स्थानीयवासीलाई पर्यटकको अवस्थाबारे जानकारी लिन आग्रह गरेको छ ।
पर्यटन व्यवसायी झाँकीले पनि मौसमको अवस्था हेरेर पर्यटकको पदयात्रा व्यवस्थापन गर्नुपर्ने बताए । उनका अनुसार पर्यटकको संख्या बढ्दै गएसँगै उपल्लो डोल्पाका प्रमुख पदमार्गमा सुरक्षित आश्रयस्थल, सूचना तथा सञ्चारको पहुँच र आपत्कालीन उद्धारको पूर्वतयारीमा पनि ध्यान दिन आवश्यक छ । हालसम्म कुनै पर्यटक जोखिममा परेको वा उद्धार गर्नुपर्ने अवस्था आएको पुष्टि भएको छैन । तर उपल्लो डोल्पामा मौसममा आउने आकस्मिक परिवर्तन र हिमपातको सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै पर्यटकको नियमित अवस्थाबारे जानकारी लिन थालिएको प्रशासनले जनाएको छ ।
