सूचनाको शक्ति - The Power Of Information

        

टेलिकममा अरबौं घोटालाको पोल खुल्यो

पूर्वप्रबन्ध निर्देशक डिल्लीराम अधिकारी

नेपाल टेलिकमका पूर्व प्रबन्ध निर्देशक सुनिल पौडेललाई अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरी नौं बर्ष कैद संजाय ठहर भइसकेको छ । तर टेलिकमका पूर्व प्रबन्ध निर्देशक डिल्लीराम अधिकारी पौडेलभन्दा ठूला भ्रष्टाचार काण्डमा मुछिएका एकपछि अर्का तथ्य खुलिरहेका छन् ।

अधिकारी एमडी हुँदा २०७७ मा ३० करोड रुपैयाँको डिजिटल भुक्तानी प्रणाली ‘नमस्ते पे’ सुरु गरिए पनि उक्त परियोजना असफल भएको छ । नेपाल टेलिकमको सहायक कम्पनी नेपाल डिजिटल पेमेन्ट कम्पनीले सेटिङमा भारतीय कम्पनी कमभिभालाई ‘नमस्ते पे’ ठेक्का दिएका कारण उक्त परियोजना असफल भएको छ ।

राष्ट्रिय सूचना प्रबिधिम केन्द्रले नेशनल पेमेन्ट गेटवे परियोजना असफल पार्ने तत्कालीन कार्यकारी निर्देशक सुनिल पौडेललाई अख्तियारले मुद्दा दायर गरी विशेष अदालतले जेल संजाय तोकिसकेको छ । त्यो भन्दा ठूलो ३० करोड रुपैयाँको नमस्ते पे परियोजना सेटिङमा ठेक्का दिएर असफल पार्ने अधिकारीका बारेमा पनि अख्तियारले गम्भीरतापूर्वक छानबिन गर्नुपर्ने माग टेलिकम उच्चस्रोतले गरेको छ ।

त्यसैगरी, अधिकारी प्रबन्ध निर्देशक (एमडी) हुँदा इन्टरनेशनल ब्यान्डबिथ खरिदमा करोडौं घोटाला भएको पाइएको छ । हाल नेपाल टेलिकमले प्रतिगिगावाइट १.९४ डलरमा इन्टरनेशन ब्यान्डविथ खरिद गरेको छ । अधिकारीको कार्यकालमा प्रतिगिगावाइट ८ डलरमा खरिद गरिएको थियो । सो समयमा अरु टेलिकम कम्पनीसहित इन्टरनेट सर्भिस प्रोभाइडरले लगायतले प्रतिगिगावाइट २ डलरमा खरिद गर्ने गरेका थिए ।

अधिकारीले प्रतिगिगावाइट ६ डलरभन्दा बढी मूल्यमा ब्यान्डविथ खरिद गरी टेलिकमलाई अरबौं घाटा पार्ने काम गरेका छन् । टेलिकम स्रोतका अनुसार गिगावाइट सप्लाई कम्पनीको प्रतिनिधिका रुपमा अन्य प्राइभेट कम्पनीलाई राखिए पनि पर्दा पछाडिका उक्त कम्पनीका एजेन्ट पनि अधिकारी नै थिए । डिल्लीराम एमडी हुँदा गरिएको ब्याण्डविथ खरिदमा अख्तियारले गहन अनुसन्धान गरिरहेको छ । जसमा अरबौं घोटाला भएको तथ्य घामजत्तिकै छर्लङ्ग देखिन्छ ।

त्यस्तै, टेलिकमको ए टु पी अन्तर्गत बिक्स कम्पनीसँग सम्झौता गर्दा टेलिकमलाई प्रत्यक्ष घाटा पार्ने काम अधिकारीले गरेका छन् । ताकि सोही रुट मोवाइलले भने टेलिकमलाई बढी मूल्य तिर्छ । उक्त बिक्स कम्पनीसँग सम्झौता गर्दा अधिकारीले उक्त कम्पनी अख्तियारका प्रमुख आयुक्त प्रेमकुमार राईको कम्पनी भनी टेलिकमका सम्पूर्ण कर्मचारीलाई तर्साएर गरेका थिए ।

बिलिङको म्यादथप प्रकरणमा भएको अनियमिततामा सुनिल पौडेललाई बढी चर्चामा ल्याइए पनि यसको सम्पूर्ण डिजाइनर अधिकारी नै भएका तथ्यहरु अख्तियारको छानबिनका क्रममा खुलेको स्रोतको दाबी छ । सुनिल पौडेल प्रबन्ध निर्देशकका रुपमा आउँदा बिलिङको समयावधि ३ महिनामात्र बाँकी थियो । बिलिङको नयाँ ठेक्का गरी डाटा माइग्रेसन गर्न नै कम्तीमा २ बर्ष लाग्छ । त्यही भएकाले म्यादथप गर्न बाध्य भएको जिकिर पौडेलको रहँदै आएको छ ।

बाध्यात्मक अवस्था देखाउँदै पौडेलले म्यादथप गरे पनि यसमा मुख्य भूमिका डिल्लीराम नै भएको टेलिकमका अधिकारी बताउँछन् । अख्तियारले गरिरहेको बिलिङको म्यादथप सम्बन्धी निर्णयको छानबिन अधिकारीतिर सोझिएको छ । आयोग स्रोतका अनुसार बिलिङको म्यादथपको मुद्दामा टेलिकमका उच्च अधिकारीदेखि ४० जनाभन्दा कर्मचारी बढी तानिंंदैछन् ।

सुनिल पौडेलको सिंगापुरको बैंकखाताको विवरण पाएपछि अख्तियारले उनलाई नियन्त्रणम लिएर अनुसन्धान गरिरहेको छ । पौडेलको जस्तै विदेशी बैंकको बैकखातामा पूर्व प्रबन्ध निर्देशक डिल्लीराम अधिकारीले समेत भ्रष्टाचारको रकम जम्मा गरेको स्टेटमेन्टसहित अख्तियारमा उजुरी परेको थियो ।

अधिकारीले अन्तर्राष्ट्रिय ब्यापार महाशाखाको तीन बर्ष प्रमुख हुँदा जापानको टेलिकम कम्पनी ओसन टेक्नोलोजी लिमिटेड जापानसँग अन्तर्राष्ट्रिय आगमन कलको आम्दानीमा नेपाललाई नोक्सान पारी आफ्नी श्रीमती इन्दू ढकालको नाममा मासिक ३ लाख हिमालयन बैंकमा जम्मा गर्न लगाएको खुलेको छ । अमेरिकी डलरमा उनकी श्रीमतीका नाममा घुस प्राप्त हुँदैआएको तथ्य समेत आइसकेको छ ।

यसरी टेलिकमलाई घाटा पारेको भौचरसहितको विवरणको उजुरी परेपछि अख्तियारले डिल्लीराम र उनकी श्रीमती इन्दु ढकालको नाममा रहेका बिभिन्न बैंकका खाता बिबरण माग गरिसकेको छ भने हङकङ, सिंगापुर र दुबईमा खाता खोलेको हुनसक्नेतर्फ पनि अन्ुसन्धान गरिरहेको छ । ६ अर्बमा एनसेलले विस्तार गरेको फोरजी सेवा टेलिकमले १८ अर्बमा हुवावेलाई ठेक्का दिएको थियो । १८ अर्बको फोरजीको ठेक्का पछिल्ला ठूला घोटालामा पर्दछ ।

फोरजी ठेक्काको मुख्य सम्झौता अन्तर्गत रहेको लिक्वीड ड्यामेज (एलडी) कन्ट्रयाक्टमा भन्दा ठीक उल्टो गरी संस्थालाई अरबौं घाटा पुर्याइएको छ । नियम अनुसार कन्ट्रयाक्टमा लिक्वीड ड्यामेज अग्रिम काट्नुपर्नेमा नकाटी ५ बर्ष अवधिमा टेलिकमलाई ४० देखि ५० करोड नोक्सान पारिएको छ । टेलिकमका कर्मचारीले हस्ताक्षर गर्न नमानेपछि अधिकारीले सम्झौतामा एकल हस्ताक्षर गरेका थिए । अख्तियारले लिक्वीड ड्यामेज सम्झौताको माइन्यूट झिकाएमा उनले गरेको यो नांगो भ्रष्टाचार पनि छरपष्ट हुनेछ ।

प्रकाशित मिति : २२ जेष्ठ २०८१, मंगलवार ०७:३४