२०८३ मंसिर ४ , शुक्रबार 20, November 2026, Friday

आधुनिकतातर्फ बाँकेका किसान, ‘बोनस’ बन्दै चैते धान

बाँकेको जानकी गाउँपालिका–२ का कृपाराम बर्मा केही वर्ष अघिसम्म वर्षमा दुई बाली मात्र उत्पादन गरेर जीविका चलाउँदै आएका थिए । तर अहिले उनी परम्परागत खेतीबाट बाहिर निस्केर आधुनिक प्रविधि र उन्नत बीउ प्रयोग गर्दै वर्षमा तीन बाली उत्पादन गर्न थालेका छन् ।

गहुँ वा तोरीपछि खाली रहने समयमा लगाइने चैते धानले किसानलाई अतिरिक्त आम्दानी दिलाउन थालेको छ । ‘चैते धान हाम्रो लागि बोनस जस्तै हो,’ बर्मा भन्छन् । उनले यस वर्ष १० कठ्ठा जमिनमा पहिलो पटक चैते धान लगाएका छन् ।

यस्तै, बनकटवाका किसान साबित राम खटिकले पनि चैते धानबाट उत्पादन र आम्दानी दुवै बढेको बताएका छन् । पहिले खाद्यान्न किन्नुपर्ने बाध्यता रहेकोमा अहिले बर्खे धानभन्दा पनि बढी उत्पादन लिन थालेको उनको भनाइ छ ।

गाउँपालिकाका अनुसार सिँचित क्षेत्र विस्तार कार्यक्रममार्फत चैते धान खेतीलाई प्रोत्साहन गरिएको छ । कृषि शाखा प्रमुख मनोज मण्डलका अनुसार यस वर्ष पालिकामा करिब ५५ कठ्ठा क्षेत्रमा चैते धान खेती विस्तार गरिएको छ । किसानहरूले चैते–४, चैते–५, हरदिनाथ–१ र हरदिनाथ–४ जातका बीउ प्रयोग गरिरहेका छन् ।

पालिकाले अनुदान, बिउ, उपकरण र प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको जनाएको छ । गाउँपालिका अध्यक्ष छब्बन खाँले चैते धान सामान्य धानभन्दा करिब डेढ गुणा बढी उत्पादन दिने दाबी गर्दै सिँचाइ विस्तार र बोरिङ व्यवस्थापनका लागि पहल भइरहेको बताए । तर, सिँचाइ र विद्युत आपूर्तिको समस्या अझै प्रमुख चुनौतीका रूपमा देखिएको छ ।

किसानका अनुसार न्यून भोल्टेजका कारण समयमै सिँचाइ गर्न कठिनाइ भइरहेको छ । स्थलगत अनुगमनपछि स्थानीय तहले बोरिङ विस्तार र सिक्टा सिँचाइ प्रणालीलाई गाउँपालिकासम्म विस्तार गर्ने योजना अघि सारेको छ । समस्या समाधान भए जानकी गाउँपालिका चैते धान उत्पादनको प्रमुख क्षेत्र बन्न सक्ने देखिएको छ ।

प्रकाशित मिति : २०८३ जेठ २७ गते बुधबार