ब्राजिलका पूर्वराष्ट्रपतिलाई २७ वर्षको जेल सजाय

ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतले राजनीतिमा तरंग ल्याउने एक ऐतिहासिक फैसला गरेको छ । अदालतले पूर्वराष्ट्रपति जेयर बोल्सनारोलाई सन् २०२२ को चुनावी हारपछि सत्तामा रहिरहन ‘कू’ को षड्यन्त्र रचेको आरोपमा दोषी ठहर गर्दै २७ वर्ष तीन महिना लामो जेल सजाय सुनाएको छ ।

यो फैसलाले ल्याटिन अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो प्रजातन्त्रमा राजनीतिक विभाजनलाई थप गहिरो बनाइदिएको छ भने संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको सम्बन्धमा समेत चिसोपना ल्याउन सक्ने अनुमान गरिएको छ । सन् २०१९ देखि २०२२ सम्म ब्राजिलको नेतृत्व गरेका दक्षिणपन्थी नेता बोल्सनारोलाई पाँचवटा गम्भीर मुद्दामा दोषी पाइएको हो ।

सर्वोच्च अदालतको पाँच न्यायाधीशको प्यानलमा चार न्यायाधीशले उनलाई दोषी ठहराउने पक्षमा मतदान गरे भने एक न्यायाधीश लुइज फुक्सले मात्र उनको पक्षमा मत दिँदै सबै आरोपबाट सफाइ दिनुपर्ने बताएका थिए । ७० वर्षीय बोल्सनारो हाल राजधानी ब्रासिलियास्थित आफ्नो निवासमा नजरबन्दमा छन् ।

उनका वकिलहरूले यस फैसलाविरुद्ध सर्वोच्च अदालतकै ११ सदस्यीय पूर्ण इजलासमा पुनरावेदन गर्ने बताएका छन् । बोल्सनारोले भने आफूमाथि लागेका सम्पूर्ण आरोपहरूलाई राजनीतिक प्रतिशोधको संज्ञा दिँदै अस्वीकार गर्दै आएका छन् । उनी अदालतको सुनुवाइमा आफैँ उपस्थित नभई आफ्ना वकिलहरूमार्फत प्रतिनिधित्व गराइरहेका थिए ।

अदालतको कठोर टिप्पणी र फैसलाको आधार यो मुद्दाको अनुगमन गरिरहेका न्यायाधीश अलेक्जेन्डर डी मोरेसले मंगलबार आफ्नो फैसला सुनाउँदै बोल्सनारोलाई ‘कू’को षड्यन्त्र र एक आपराधिक संगठनको ‘निर्माता र नाइके’को रूपमा चित्रण गरेका थिए । उनले नै बोल्सनारोलाई दोषी ठहराउन मतदानको नेतृत्व गरेका थिए ।

अभियोजकहरूले पेस गरेका प्रमाणहरूमा बोल्सनारो र उनका निकट सहयोगीहरूबीच भएका गोप्य बैठकका विवरण, कूको योजना समेटिएका दस्तावेजहरू र वर्तमान राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भालाई सत्तामा आउनबाट रोक्न सेनालाई उक्साएको जस्ता तथ्यहरू समावेश थिए ।

अमेरिकी हस्तक्षेप र अन्तर्राष्ट्रिय तरंग

यो मुद्दाले ब्राजिलको आन्तरिक मामिलामा मात्र सीमित नरही अन्तर्राष्ट्रिय ध्यानसमेत खिचेको छ । विशेषगरी, अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले खुलेरै बोल्सनारोको पक्षमा वकालत गरेका छन् । ट्रम्पले यस मुद्दालाई ‘विच हन्ट’ (राजनीतिक पूर्वाग्रहका आधारमा कसैलाई फसाउने कार्य)को संज्ञा दिँदै ब्राजिलियन सामानहरूमा ५० प्रतिशतसम्म अतिरिक्त भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) लगाउने निर्णयलाई समेत यसैसँग जोडेका छन् ।

ट्रम्पको यो कदम र अमेरिकी अधिकारीहरूको टिप्पणीले दुई देशबीचको सम्बन्धमा तनाव बढाएको छ । विश्लेषकहरूले अदालतको फैसलापछि अमेरिकाले ब्राजिलमाथि थप नयाँ प्रतिबन्धहरू लगाउन सक्ने आशंका गरेका छन्, जसले गर्दा दुई प्रमुख अमेरिकी राष्ट्रहरूबीचको नाजुक कूटनीतिक सम्बन्ध थप बिग्रन सक्ने जनाइएको छ ।

विभाजित समाज र बोल्सनारोको भविष्य

अदालतको फैसलाले ब्राजिलियन समाजमा रहेको गहिरो विभाजनलाई सतहमा ल्याइदिएको छ । हजारौँ नागरिकहरूले फैसलाको स्वागत गर्दै खुसियाली मनाएका छन् भने बोल्सनारोका कट्टर समर्थकहरूले यसलाई प्रजातन्त्रमाथिकै हमला भन्दै सडकमा विरोध प्रदर्शन गरिरहेका छन् । अदालतको यो कठोर सजायका बाबजुद, बोल्सनारो ब्राजिलको राजनीतिमा अझै पनि एक शक्तिशाली र प्रभावशाली व्यक्तित्व मानिन्छन् ।

यद्यपि, एक अर्को छुट्टै मुद्दामा उनलाई सन् २०३० सम्म कुनै पनि निर्वाचनमा भाग लिन प्रतिबन्ध लगाइएको छ । यस्तो अवस्थामा, उनले आगामी वर्ष हुने राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा वर्तमान राष्ट्रपति लुला दा सिल्भालाई चुनौती दिन आफ्नो कुनै नजिकको र विश्वासपात्र नेतालाई अगाडि सार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ ।