सत्यपाटी
जापानको टोकियोस्थित तोयोसु माछा बजारमा सोमबार वर्षको पहिलो लिलामीमा एक समुद्री माछा ५१०.३ मिलियन येन (झण्डै ४७ करोड नेपाली रूपैयाँ)मा बिक्री भएको छ । २४३ किलोग्राम तौलको ब्लुफिन टुना प्रजातिको माछाले यतिधेरै मूल्य पाएको हो । यो माछालाई केही दिनअघि जापानको आओमोरी प्रान्तको ओमा तटमा समातिएको थियो ।
यो माछालाई टोकियोस्थित लोकप्रिय सुशी रेस्टुरेन्ट चेन ‘सुशिजान्माई’ सञ्चालन गर्ने कियोमुरा कम्पनीले खरिद गरेको हो । कियोमुरा कम्पनीका अध्यक्ष कियोशी किमुराले क्योदो समाचार एजेन्सीलाई भने, ‘वर्षको पहिलो टुना शुभ संकेत हो । हामी चाहन्छौं धेरैभन्दा धेरै मानिसले यसलाई आनन्दपूर्वक स्वाद लिन सकून् र उत्साहित महसुस गरून् ।’
यो टुना माछा सुशिजान्माईको त्सुकिजी मुख्य शाखामा काटिनेछ र देशभरका शाखाहरूमा पठाइनेछ । रेकर्ड मूल्यमा खरिद भए पनि कम्पनीले यो माछा ग्राहकलाई सामान्य मूल्यमै बिक्री गर्ने घोषणा गरेको छ । टोकियो महानगर सरकारका अनुसार यस वर्षको विजयी बोली १९९९ पछि उपलब्ध लिलामी तथ्याङ्क अनुसार सबैभन्दा उच्च हो ।
लिलामीमा विभिन्न प्रकारका टुना प्रस्तुत गरिएका थिए जहाँ खरिदकर्ता र विक्रेताबीच जोशिलो प्रतिस्पर्धा देखियो । यस वार्षिक कार्यक्रम हेर्न धेरै विदेशी पर्यटक पनि आकर्षित भएका थिए । परम्परागत रूपमा वर्षको पहिलो लिलामीमा खरिदकर्ताले ठूलो रकम खर्च गर्ने गर्छन् किनकि यसलाई शुभ मानिन्छ र रेस्टुरेन्टहरूले यसलाई प्रचारको अवसरका रूपमा प्रयोग गर्ने गर्छन् ।
ब्लुफिन टुना अत्यन्तै महंगो हुनुको मुख्य कारण यसको दुर्लभता, उच्च माग, उत्कृष्ट स्वाद र बनावट, साथै जापानमा हुने नयाँ वर्षको पहिलो लिलामीमा महंगोमा खरिद गर्नुलाई शुभ संकेत मानिने परम्परा हो । ब्लुफिन टुना अत्याधिक मारिने प्रजाति हो । यसको संख्या घट्दै गएकोले बजारमा आपूर्ति कम छ, जसले मूल्य बढाउँछ ।
यसको मासुमा उच्च स्तरको मार्बलिङ (फ्याट वितरण) हुन्छ, जसले सुशी र साशिमीमा विशेष स्वाद दिन्छ । प्रिमियम गुणस्तरको ट्युना (विशेष गरी ओमा क्षेत्रको) विश्वभरका सुशी पारखीहरूका लागि अत्यन्तै आकर्षक हुन्छ । जापानमा मात्र नभई विश्वभरका उच्च–स्तरीय रेस्टुरेन्टहरू यसलाई प्रयोग गर्छन् । सुशी संस्कृतिमा ब्लुफिन टुना ‘लक्जरी’ मानिन्छ, जसले यसको मूल्य बढाउँछ ।
टोकियोको तोयोसु बजारमा हुने वर्षको पहिलो लिलामी शुभ संकेत मानिन्छ । व्यापारीहरूले ठूलो रकम खर्च गरेर टुना किन्ने गर्छन्, जसलाई मार्केटिङ अवसर र ‘भाग्य ल्याउने’ विश्वासका रूपमा लिइन्छ । उच्च मूल्यमा खरिद गर्नु केवल स्वादका लागि मात्र होइन, कम्पनीको प्रतिष्ठा बढाउने रणनीति पनि हो । उदाहरणका लागि, सुशिजान्माईका मालिक कियोशी किमुराले बारम्बार रेकर्ड तोड्ने खरिद गरेर आफ्नो ब्रान्डलाई चर्चित बनाएका छन् ।