आगामी निर्वाचनको संघारमा झापा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ५ को राजनीतिक वातावरण तातिएको छ । तर, यहाँ एउटा गज्जबको विरोधाभास देखिन्छ । एकातिर नेकपा (एमाले) का अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई ‘कसैले हराउन नसक्ने अजेय नेता’को रूपमा प्रस्तुत गरिँदैछ भने, अर्कोतिर उनीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न खोज्ने नयाँ अनुहारहरूलाई ‘पर्यटक उम्मेदवार’ भन्दै होच्याउने काम भइरहेको छ ।
१. ‘हराउन कठिन छ’ भन्ने भाष्य कसले निर्माण गर्दैछ ?
ओलीको जित सुनिश्चित देख्नेहरू वास्तवमा कुनै स्वतन्त्र विश्लेषक होइनन् । यी तिनै मानिसहरू हुन् जसले ओलीको शक्ति र पदको आडमा वर्षौंदेखि व्यक्तिगत लाभ लिइरहेका छन् । ती ‘भाडाका सिपाही’ (Mercenaries) हरू, जसको भविष्य नै ओलीको सत्तामा टिकेको छ, उनीहरूले नै ‘ओलीको विकल्प छैन’ भन्ने भ्रम फैलाइरहेका छन् ।
यसका साथै, दशकौंदेखि एउटै विचारमा ‘कन्डिसन्ड’ (Indoctrinated) भएका कार्यकर्ताहरूमा नयाँ पुस्ताको चाहना बुझ्ने क्षमता नै देखिँदैन । उनीहरूका लागि नेताका गल्तीहरू पनि महानता लाग्छन् र उनीहरूको विश्लेषण केवल ‘पुरानो अन्धभक्ति’मा सीमित छ ।
२. युवा विद्रोह र बदलिँदो मनोविज्ञान
ओलीलाई ‘अजेय’ मान्नेहरूले आजको युवा मनोविज्ञानलाई पूर्णतः नजरअन्दाज गरेका छन् । आजको नयाँ पुस्ता ‘पार्टीको झण्डा’ बोकेर हिँड्ने झोले कार्यकर्ता बन्न तयार छैन । युवाहरूलाई दमकको चोकमा ठडिएको भ्युटावरले होइन, त्यहाँ सिर्जना हुने रोजगारी र सुशासनले प्रभाव पार्छ । २०८२ को राजनीतिको सबैभन्दा ठूलो शक्ति भनेको युवाहरूको बदलिँदो सोच हो, जसले पुराना आश्वासन र अधुरा ठूला आयोजनाहरूलाई अस्विकार गरिसकेको छ ।
३. ‘पर्यटक उम्मेदवार’को सस्तो अस्त्र
जब पुराना शक्तिहरू नयाँ उम्मेदवारको एजेन्डा र कार्यक्षमतासँग डराउँछन्, तब उनीहरू ‘यो त बाहिरको मान्छे हो, पर्यटक हो’ भन्दै प्रोपोगान्डा फैलाउँछन् । बालेन शाह वा उनीजस्ता नयाँ अनुहारलाई ‘पर्यटक’ भन्नु वास्तवमा उनीहरूको लोकप्रियताबाट डराउनु हो । याद राखौँ, काम गर्नेको कुनै भूगोल हुँदैन ।
३० वर्षदेखि ‘स्थानीय’ भनिएका नेताले झापालाई केवल झुटा सपना मात्र बाँडे भने, काठमाडौँमा काम गरेर देखाएको ‘नेपाली’ उम्मेदवार झापाका लागि किन विकल्प बन्न सक्दैन? संविधानले दिएको अधिकार प्रयोग गरेर सेवा गर्न आउनेलाई ‘पर्यटक’ भन्नु मतदाताको विवेकमाथि अपमान हो ।
४. गढहरू भत्किने समय
नेपाली राजनीतिमा कुनै पनि क्षेत्र कसैको निजी सम्पत्ति वा सधैं जित्ने ‘गढ’ हुन सक्दैन । काठमाडौँ, धरान र चितवनमा देखिएको जनलहरले प्रमाणित गरिसकेको छ कि सचेत मतदाताले चाहेमा जतिसुकै ठूला भनिएका ‘किल्ला’ पनि तासको महल झैं ढल्छन् । झापा ५ मा ओलीका समर्थकहरूले २०७९ को मतान्तरलाई मात्र गणितीय सुरक्षा मानिरहेका छन्, तर उनीहरूले यो बिर्सिरहेका छन् कि आक्रोशको लहर कुनै गणितले रोक्न सक्दैन ।
५. मतदाताको अबको फैसला
अबका मतदाताहरू कसैको ‘भोट बैंक’ होइनन् । चुनाव भनेको ५ वर्षको भविष्य सुम्पिने परीक्षा हो । स्वार्थको घेरामा बसेर ‘अजेय’को माला जपिरहेकाहरूलाई यसपटक सचेत मतदाताले गतिलो जवाफ दिनु आवश्यक छ । के हामी त्यही पुरानो अहंकार र अधुरा सपनालाई जिताउन चाहन्छौं, कि नयाँ सम्भावना र कार्यक्षमतालाई ?
निष्कर्ष झापा ५ अब केवल एउटा नेताको विरासत जोगाउने थलो होइन, यो त समग्र नेपालको ‘परिवर्तनको चाहना’को परीक्षण केन्द्र बन्नुपर्छ । यसपटकको भोट ‘ट्याग’लाई होइन, ‘काम’ लाई दिने समय आएको छ ।