Loading... आजः ५ आश्विन २०७७, सोमबार
नदीजन्य पदार्थको अवैध चोरी निकासीमा कडाई

नदीजन्य पदार्थ बिक्री गर्न राप्तीसोनारीमा २० करोडको टेण्डर, समयमै ठेक्का लाग्ने दावी

नदीजन्य पदार्थ बिक्री गर्न राप्तीसोनारीमा २० करोडको टेण्डर, समयमै ठेक्का लाग्ने दावी
फाइल तस्वीर
यस बर्ष नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् तथा निकासी गर्न समयमै ठेक्का लाग्ने र चोरी निकासी शुन्यमा झर्ने दावी छ ।

बाँके । बाँकेको भौतिक पूर्वाधार निर्माणका लागि नदीजन्य पदार्थको सबैभन्दा ठूलो स्रोत बाँकेको राप्तीसोनारी गाउँपालिकामा छ । सडक, पुलपुलेसा, भवन तथा विकास कामका लागि आवश्यक पूर्वाधार निर्माणमा प्रयोग हुने अति महत्वपूर्ण सामग्री ढुंगा, गिट्टी, बालुवा र मोरङ पाउने स्रोत नदी तथा खोलाहरूमा गत बर्ष ठेक्का हुन नसक्दा करोडौंको राजस्व घाटा लाग्यो ।

गत बर्ष नदीजन्य पदार्थको ठेक्का नलाग्दा राप्तीसोनारी गाउँपालिकाले झण्डै १४ करोड रुपैयाँ राजस्व घाटा व्यहोर्नुपरेको थियो । गत बर्ष घाटगद्दी नहुँदा कति परिमाणमा नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् भयो भन्ने यकिन भएन । नदीजन्य पदार्थको ठेक्का नलाग्दा अवैध दोहनसँगै व्यापक चोरी निकासी बढ्यो । चोरी निकासीका कारण ठेक्का नलाग्दै नदीजन्य पदार्थ सकियो ।

राप्तीसोनारी गाउँपालिकाले गत बर्ष तीन पटकसम्म ठेक्का आव्हान गर्यो । पहिलो पटक २०७६ भदौ १० गते आव्हान गरेको टेण्डर दुवै व्यवसायीको रकम समान भएपछि टेण्डर रद्द भयो । दोस्रो पटक कार्तिक ९ गते पुनःटेण्डर आव्हान भयो, तीन वटा टेण्डर परेकोमा पुस ६ गते पालिकाको निर्णय र कानुनी सल्लाहकारको राय भन्दै रद्द गर्यो ।

राप्तीसोनारीले तेस्रो पटक पुस २१ गते ७ दिनको म्याद राखेर टेण्डर आव्हान गर्यो । तेस्रो पटक आव्हान गर्दा कसैले टेण्डर नहालेपछि आफैं रद्द भयो । यस बर्ष भने गाउँपालिकाले विगतका बर्षको जस्तो अवस्था आउन नदिन समयमै टेण्डर आह्वान गरेको छ । गत बर्ष राजश्व वापत ठूलो रकम गुमाएको गाउँपालिकाले यस बर्ष समयमै टेण्डर आह्वान गरेको छ ।

राप्तीसोनारी गाउँपालिकाले चालु आर्थिक बर्ष २०७७/०७८ का लागि २ करोड ४४ लाख १६ हजार घनफिट नदीजन्य पदार्थ उत्खनन गर्न शुक्रबार विभिन्न ८ वटा खोलाका लागि २० करोड ७५ लाख ३६ हजार रुपैयाँ बराबरको टेण्डर आह्वान गरेको छ । यसबर्ष सबैभन्दा धेरै मुगुवा खोला (क र ख) तथा बगदैला घाट (क र ख) बाट नदिजन्य पदार्थ धेरै उत्खनन् हुनेछ ।

गाउँपालिकाले आह्वान गरेको टेण्डरअनुसार मुगुवा खोला (क र ख) बाट तथा बगदैला घाट (क र ख) बाट सबैभन्दा धेरै ५६ लाख ७० हजार घनफिटका दरले १ करोड १३ लाख ४० हजार घनफिट नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गर्न पाइनेछ । जसको न्यूनतम बोलपत्र रकम ४ करोड ८१ लाख ९५ हजारका दरले ९ करोड ६३ लाख ९० हजार रुपैयाँ तोकिएको छ ।

गाउँपालिकाले टिकुलीपुर र सिजनियाँ घाटबाट ४२ लाख ७० हजार घनफिट नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गर्न न्यूनतम बोलपत्र रकम ४ करोड ८१ लाख ९५ हजार रुपैयाँ तोकको छ । त्यस्तै खल्ला टपरी र जलाला घाट (क–ज) बाट २८ लाख ३५ हजार घनफिटका दरले ५६ लाख ७० हजार घनफिट उत्खखनका लागि टेण्डर आह्वा गरेको छ ।

खल्ला टपरी र जलाला घाट (क–ज) मा नदीजन्य पदार्थ उत्खखन् गर्न न्यूनतम बोलपत्र रकम २ करोड ४० लाख ९७ हजार ५०० का दरले कुल ४ करोड ८१ लाख ९५ हजार रुपैयाँ तोकिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । खैरी खोलाबाट १३ लाख ६५ हजार घनफिट नदीजन्य पदार्थका लागि १ करोड १६ लाख २ हजार ५०० रुपैयाँ तोकिएको छ ।

गाउँपालिकाले जारी गरेको सूचना अनुसार झिजरी खोला (क–ज) बाट १० लाख ७४ हजार ५०० घनफिट नदीजन्य पदार्थ उत्खखन् गर्न ९१ लाख ३३ हजार २५० रुपैयाँ न्यूनतम बोलपत्र रकम कायम गरिएको छ भने परुवा खोलाबाट ६ लाख ९६ हजार ५०० घनफिट नदीजन्य पदार्थ उत्खखन् गर्न ५९ लाख २० हजार २५० रुपैयाँ न्यूनतम बोलपत्र रकम तोकिएको छ ।

गत नदीजन्य पदार्थको ठेक्काको प्रक्रिया नटुङ्गिदा अवैध उत्खनन र चोरी निकासी मौलाएपछि त्यसको नियन्त्रणका यस बर्ष समयमै टेण्डर आह्वान गरिएको गाउँपालिकाका प्रमूख प्रशासकीय अधिकृत दलबहादुर बस्नेतले बताए । ‘पदार्थको ठेक्का नहुँदा चोरी, निकासी मौलाउन थालेपछि यस बर्ष समयमै टेण्डर आह्वान गरेका छौं,’ प्रमूख प्रशासकीय अधिकृत बस्नेतले भने ।

यस बर्ष नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् तथा निकासी गर्न समयमै ठेक्का लाग्ने र चोरी निकासी शुन्यमा झर्ने उनको दावी छ । ‘विकास निर्माणको काम हुने सिजन मंसिरदेखि जेठसम्म हो । त्यसपछि वर्षा लाग्छ । हामीले यो समयलाई खेर जान नदिनका लागि समयमै टेण्डर आह्वान गरेका हौं । सम्भवतः मंसिरसम्म टेण्डर स्वीकृत भएर काम सुरु भइसक्नेछ ।’

गत बर्ष ठेक्का नलागेपछि गाउँपालिका आफैले नदीजन्य पदार्थ निकासीको तयारी अघि बढाएको थियो । तर, तत्कालै बर्षा सुरु भएकाले काम गर्न नपाएको प्रमूख प्रशासकीय अधिकृत बस्नेतले बताए । गत बर्ष नदीजन्य पदार्थको चोरी निकासी बढ्दा जिल्लामा सञ्चालित राष्ट्रिय गौरवका आयोजनादेखि साना पूर्वाधारका कामसमेत प्रभावित हुँदै आएका थिए ।

गत बर्ष बाँकेको सबैभन्दा ठूलो नदीजन्य पदार्थको स्रोत राप्तीसोनारीबाट ढुंगा, गिट्टी, बालुवाको निकासी हुन नसक्दा जिल्लामा सञ्चालित विकास निर्माणका कार्य नराम्ररी प्रभावित बनेका थिए । नदीजन्य पदार्थको ठेक्का नहुँदा चोरी, निकासी मौलाउँदा निर्माण सामाग्री अभावसँगै चर्को मूल्यमा नदीजन्य पदार्थ खरीद गर्नुपर्दा त्यसको मार निर्माण व्यवसायीले थेग्नुपरेको थियो ।